Người già ở Nhật

Với cái tuổi tròm trèm sáu mươi tôi đi du lịch Nhật bản, thưởng hoa anh đào, rồi đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu tôi lập tức bị những người già Nhật bản cuốn hút, cùng với hoa anh đào, chùa chiền và đường cao tốc của họ.

Người già ở Nhật có một vẻ rất đặc biệt, có lẽ khác với người già phần còn lại của  thế giới (mà tôi đã từng thấy khi đi tour!), tôi không thể gọi họ là các cụ già, dù họ già đến hàng “cụ”, tôi chỉ muốn gọi họ là người già, cùng với người trẻ, ngang bằng với người trẻ trong mọi sự trên đường thiên lý tôi thấy họ.

Người già Nhật bản không béo phì, đàn ông cũng như đàn bà, họ mảnh mai, thẳng thớm và chỉnh tề, dù quét dọn trong nhà vệ sinh công cộng hay đứng bán hàng, hay làm hướng dẫn trong bảo tàng … họ đều có một vẻ tận tụy trong bổn phận, một vẻ tận tụy có thâm niên và như chất chứa trong họ niềm lo âu sâu sắc không còn có ích cho ai đó, tôi nhìn thấy điều này khi đi mua hàng, người bán là một phụ nữ chắc chắn hơn tuổi tôi, mặc dòng người xếp hàng sau lưng tôi bà vẫn lấy hai hộp thuốc mẫu, bóp ra  so sánh cho tôi thấy hai loại khác biệt nhau, ứng với  đường kẻ khác mầu trên hai hộp thuốc. Hay khi vào Bảo tàng động đất ở Kobe, người đàn ông hướng dẫn trong phòng trưng bày áng chừng cũng phải bảy mươi, với thứ tiếng Anh rất khó nghe ông cố gắng diễn đạt cho tôi thấy cái thảm họa động đất tương tự thế nào với chiến tranh ở Việt nam, ông làm tôi muốn khóc khi nói “bạn sẽ cảm nhận rõ hơn vì bạn đã qua chiến tranh“.

Và tôi còn có dịp đến gần họ, gần đến sát sàn sạt dù chỉ là sự gần qua con mắt, song tôi có thể đòi hỏi gì ở một chuyến đi tour ?

Ai đi du lịch Nhật theo tour chắc đều biết Khách sạn Kai ở Hokone, đêm tôi nghỉ ở đó thấy có đến ba xe của ba nhà tour Việt nam đổ xuống, ắt hẳn  có lý do để các nhà tour VN chọn khách sạn nhỏ này, một khách sạn xuềnh xoàng, không chuẩn gu lắm như mấy khách sạn tôi được nghỉ trong tour. Một trong những lý do nó được chọn có lẽ bởi nó có đầy đủ những gì gọi là “Nhật”: phòng trải tatami nằm đệm, vách ngăn chia ô vuông bằng giấy, cửa lùa… và đặc biệt là có tắm onsen

Tắm onsen là ngâm mình trong  nước khoáng thiên nhiên,  nóng đến 40-50 độC – di sản của những trận núi lửa phun,  khách sạn  dẫn nước khoáng từ trên núi xuống bể chứa trong nhà cho khách thưởng thức tắm onsen, và như toàn thể các tourist Việt nam đang đi lại rầm rập thưởng thức cái không gian bé bỏng tinh tế của khách sạn tôi cũng bươn bả đi tắm onsen.

Chúng tôi ngâm mình trong bể và ngắm các nàng tiên nuy 100% với cự ly gần nhất, hơi nước mờ  ảo trong một bóng âm tôi tối rất được ngợi ca ở đây, tôi bất chợt thấy một cặp chân đầy vết bầm tím lập lờ  trên mặt nước.

Chủ của cặp chân là một người tôi  nghĩ có dễ  đã đến 100 tuổi, bà ngồi rất thẳng chỗ nước thấp, thả hai chân dập dềnh,  hai cẳng chân với lớp da thõng xuống bởi hai bụng chân hầu như không còn dính líu gì đến khúc xương ống, và da thịt cả người bà đều thõng xuống như thế: hai vú trượt dài trên những dẻ sườn , bụng tay bùng nhùng nơi cổ tay để da trên hai bả vai  căng mỏng, nhô xương .

Bà ngồi im lìm chừng năm phút rồi đứng dây, bước loạng choạng lên khỏi bể nước, không vịn vào bất cứ bờ vai , bàn tay đưa ra nào, đi rất chậm sang hồ nguội và lẫn vào làn hơi nước nghi ngút cùng những tấm thân tươi tốt .

Cặp chân đầy vết bầm tím của bà làm tôi ám ảnh, những vết bầm ắt hẳn do va quệt, do vấp ngã . Bà không vịn ai, không muốn ai dắt, đỡ…khi bà vẫn còn đứng vững, và bà đi du lịch, tắm onsen một mình.

Những người già ở Nhật làm tôi thấy sợ, thâm niên tận tụy còn lâu mới bằng họ mà tôi đã muốn ngã uỵch vào sự tự mãn, đã săm soi kẻ nào không mau mắn chìa tay đỡ tôi, tôi đồ rằng cái làm nên khác biệt thật sự giản dị lắm, họ luôn luôn, luôn luôn giữ bổn phận của mình, bất kể có hay không một bổn phận đối với họ. Với từng bổn phận cá nhân như thế cả xã hội sẽ ăn khớp với nhau và có lẽ thế mà ta có sự kỳ diệu mang tên Nhật bản. .

(Những người già trên đường tôi trông thấy.-Elle)