Cửa sổ có hoa

Xê ri ảnh của bạn Quý làm tôi bỗng nhớ da diết những ô cửa sổ Hà nội thời chiến, những ngày máy bay Mỹ dội bom, chưa ngay thành phố song hơi bom cũng làm những ô cửa cũ kỹ rung bần bật, vậy nên người Hà nội dán giấy vào từng ô kính, mới đầu có lẽ cũng giản dị thôi, là hai vạch chéo đủ để hơi bom làm rung vỡ cũng không rơi vụn mảnh, dễ sát thương. Dần dà những miếng giấy dán được làm điệu hơn– bởi điệu đà là cái cố tật của người Hà nội, người ta cắt giấy thành những ô hoa, trổ bông trổ lá, duyên dáng và sang trọng như những mảnh đăng ten.

Đi dọc phố lúc ấy sẽ thấy mỗi ô cửa là mỗi kiểu cắt giấy, đều đặn hay phá cách, giản dị hay cầu kỳ và thường là từ giấy báo, có khi thấy rõ nếp gấp dọc, ngang, chéo để trổ hoa

Hà nội hồi ấy nhỏ xíu, xưa cũ, chẳng có mấy nhà mới, tường hầu như tòan quét vôi vàng, một mầu vàng cô-lô-nhần di sản của thời Pháp thuộc. Phụ nữ và thiếu nhi đi sơ tán đã vợi, chỉ ít người ở lại còn tiếp tục làm việc, còn bảo vệ thành phố (bằng những nòng pháo cao xạ mảnh khảnh và mảnh dù ngụy trang bay lất phất)

Thành phố vì thế thưa vắng ánh đèn, mà cũng tòan là bóng sáng vàng yếu ớt, khi đến giờ lên đèn sẽ thấy những ô cửa đăng ten lốm đốm sáng (giấy trổ hoa cũng còn mang nhiệm vụ tiết giảm ánh sáng, để đừng trêu ngươi những chiếc F 111 trinh sát hay sao đó). Và bảng mầu sáng tối dọc con phố nhỏ - như phố Hàng Vôi chẳng hạn- thực ấn tuợng với những mảng cửa sổ-đăng ten như thế, những hình hoa lá in nhè nhẹ trên mặt kính và ẩn hiện trong các góc gách những tòa nhà.

Sau này chẳng còn thấy nữa, chẳng còn thấy trên cửa đã đành mà cũng chẳng còn thấy tấm ảnh nào lưu trữ

Cái gì đó của một thời dường như đã vĩnh viễn tan đi, bởi vô tâm cũng là cái cố tật của người Hà nội

Đây chính là hình ảnh "cửa sổ có hoa" độc nhất còn lưu lại, nó ở trong nhà Cụ Hồ