cn với tờ văn nghệ (nhảm mà chơi...)

Hôm nay ngẫu hứng đọc trịnh trọng báo Văn nghệ từ đầu đến cuối, thậm chí không buồn để ý đến cái câu “(tiếp theo …)” của truyện ngắn Cải ngồng trang bìa, đọc lần lượt từ trang một đến trang hai, mong xôn xao lên được một chút mà hình như …khó!

Trang bìa mục Tiếng nói nhà văn có bài về vụ Tam Tòa, một vụ đang nổ đùng đùng bên nhà bác Đông A, chát chúa đến nỗi talawas cũng bưng về (talawas bây giờ hết văn chương thơ phú rồi, bác Phạm Thị Hoài chăm chỉ chính trị hơn, chả có cái “ám thị” nào nữa, buồn quá, mình thích truyện của bác ấy hơn là chính trị của bác ấy, talawas bây giờ đọc cứ tức oanh oách, người nói lấy được nhiều hơn người nói nghe được, chất thơ trong tranh luận đã biến mất hầu như hoàn toàn (bù lại chất cải lương lâm ly tăng trông thấy) , chỉ còn bác Dương Danh Huy đơn thương độc mã).

Báo Văn nghệ cơ cấu bao giờ cũng có phần cho chính trị, phải phép hay không phải phép thì cũng có, vụ Tam Tòa lần này nhà văn Hữu Phương (? không nhớ có đọc truyện nào của bác này chưa) thống thiết hỏi “trong suốt 8 năm trời đế quốc Mỹ đem bom đến giội nhà thờ các người ở đâu mà im hơi lặng tiếng ?” Câu này tự dưng làm liên tưởng đến chủ đề im lặng hay không im lặng mà các bác trí thức đang hăm hở phán bảo cũng trên tờ ta la quát nọ !

Truyện ngắn Cải ngồng của Đan Tâm chưa thấy có gì hấp dẫn, cả văn lẫn chuyện, để “(tiếp theo trang 16)” xem sao…Đan Tâm chắc là nhà văn nữ, các nữ nhà văn dạo này xuất hiện nhiều, nhưng gây ấn tượng thì không mấy, thường là rụt rè và cố làm tròn truyện, hic, chả trách mà các phê bình gia lươn lướt qua không buồn nhúng bút!

Như mọi khi mục “Sổ tạy thơ” điểm một bài thơ chán chết, “hoa huệ trắng và bức tường cũng trắng/ sao bóng hoa trên tường lại đen ?” trầm ngâm suy tưởng như vậy thật là đáng kính, song cứ là muốn dé chân chèo mà chuồn thôi, chứ không mình sẽ ngây ngô nhìn tường mà lẩm nhẩm: tỉ thứ trắng và bức tường cũng trắng/ sao bóng quái nào trên tường cũng đen?

Truyện ngắn Hồi Quang của Doãn Dũng, cái này thì bà con hay lui tới trên mạng chắc đã đọc– tựa trên mạng là Bóng Anh Hùng, tựa này hay và sát với truyện hơn, không biết lý do gì mà lại thành Hồi Quang, đâm ra ý tứ truyện bị gọt bớt một phần….truyện kể về cái lý tưởng khắc nghiệt của một nhân dân anh hùng và bóng của cái lý tưởng ấy, bóng trong nghĩa nơi hình hài người đàn bà chứa đựng lý tưởng đó và nơi người con bị cái hình hài lý tưởng kia đẩy đến cái chết “nhạt toẹt” !!! một truyện rất tự nhiên giản dị về những sự chả tự nhiên giản dị tí nào, cay đắng mà khoan dung khi ngẫm ngợi về lý do mang lại cái vẻ thanh giáo của lý tưởng anh hùng kia, chung cục có lẽ chỉ những giọt nước mắt khi sống và khi chết được quyền phán xét cái thời mất thăng bằng nhân tính ấy mà thôi .

Truyện có những chi tiết ấn tượng: khoảng khắc hồn lìa khỏi xác”chúng tôi sang thế giới bên kia nhanh quá, chỉ trong nháy mắt, không từ từ, không hấp hối. Tim thôi đập và não ngừng hoạt động đến rụp một cái như tắt công tắt điện….”; hay món quà tiễn quân đi là tuýp thuốc đánh răng qua từng thời kỳ chỉ thay đổi cái tên (phải trải qua từng ấy thời gian mới thấm thía chi tiết này, nó thực là tiêu biểu)..

Còn ấn tượng nhất ở số báo này là bài thơ Đêm Trấn võ ở Hà nội của cụ Miên Thẩm-Tùng Thiện vương do Dương Văn Khoa giới thiệu :

Cao lâu độc thượng tư đê hồ

Tịch mịch hành chung mộ sắc thôi

Cổ thụ hữu chi thê dạ nguyệt

Tàn bi vô tự tỏa thượng đài

Bách niêm đồng tượng nguy nhiên tại

Ngũ đại kim môn bán dĩ đồi

Chỉ thặng Tây hồ vân thái hảo

Tùy phong do phất họa liêm lai

Nhạc điệu trong âm Hán quả là gồ ghề Một nhạc điệu trầm trầm, nghẹn ngào bởi những âm không vang (độc thượng; tịch mịch) nghe như mắc ở họng …là tâm trạng của cụ Tùng Thiện vương những ngày đầu Pháp thuộc … xem ra văn thơ và chính trị cũng xoắn xít ! mà có thể bác Dương Văn Khoa bác ấy tìm ra thế .