Đọc một bài của Tạp chí Văn học nước ngòai từ hồi 1986, thế nào mà có hẳn biên bản một hội nghị dịch thuật và biên tập (năm 1983) của một tạp chí văn học Nga - có chủ đề "nóng hổi và gay cấn" là chuyện dịch khẩu ngữ. Không khí họp hành xô viết cách đây 25 năm làm cuộc thảo luận hơi ngộ nghĩnh nhưng chắc cũng có ích cho các dịch giả mình ... các dịch giả và các nhà biên tập Nga bàn cãi về cách dịch khẩu ngữ ra sao cho không bị độc giả (xô viết) chỉ trích là lạm dụng các từ địa phương, tiếng lóng và từ thô tục, tự nhiên chủ nghĩa ... người cho rằng Nga hóa lớp từ thông tục là bất lợi (cho độc giả, chắc thế, các nhà văn xô viết cũng như VN XHCN vẫn được coi là thày dạy đạo đức mà) óai ăm là lớp từ đó lại đầy rẫy trong các tác phẩm văn học phương tây (bọn Tư bản đồi trụy !!!) người cho rằng bo bo giữ lấy sự trong sáng tiếng mẹ đẻ là cắt cùng một kiểu đầu cho trăm người !
Biên tập cuốn Vực thẳm trên đồng (hi hi chính là quyển Bắt trẻ đồng xanh đấy) nói dịch sát cuốn này là hạ thấp sức tác động của tác phẩm với người đọc (buồn cười nhỉ) Dịch giả (Rita Jakovlevna) thì băn khoăn: không dịch cuốn này thành nhẵn nhụi được nhưng sử dụng tiếng lóng Nga hiện đại và rất chóng thay đổi thì các nhân vật sẽ lúc được đưa vào ký túc xá sinh viên, lúc thì ra nông truờng !!!! - không biết rốt cục bản dịch xô viết cuốn này cuối cùng theo giọng nào, hay theo kiểu Tolstoi, nghĩa là không liệt kê những câu bậy bậy mà nói tóm lại kiểu: Những câu chửi vui đùa vô nghĩa vang lên...!!!!
Không biết các dịch giả Việt nam có gặp khó khăn khi dịch khẩu ngữ không, những cuốn như Papillon hay Bố già đọc thấy ngon lành song cũng chả biết được tiếng lóng được phóng tác đến cỡ nào, đọc Bắt trẻ đồng xanh của Phùng Khánh dịch thì khác rõ 2 dịch giả kia (quên mất tên) nhưng cái lối văng tục gượng gạo, ngập ngừng ở cuốn kia lại có vẻ hợp hợp với nhân vật hơn ....
Lan man lại nghĩ kiểu khẩu ngữ như bạn Mất dép hay bạn Nghe Chửa mà dịch ra tiếng Anh thì thế nào nhỉ , hi hi
Úi chị, chị kiếm đâu ra tờ Tạp chí Văn học nước ngoài từ 1986 lận?
Trả lờiXóaừa, số 1 là 1996. Tạp chí chị So nói chắc là phiên bản trước.
Trả lờiXóaSách chuyên đề (chưa phải là tạp chí hàng kỳ!) nhưng các đầu mục tương tự cuốn TCVHNN sau này, đặc biệt là mục lục các tác giả trong tập sách.
Trả lờiXóaVì chị thích 1 truyện trong này (Ông vua cởi truồng) nên còn giữ chứ lô sách giấy đen hồi ấy đã phải bỏ đi, mắt đã kém không đọc được nữa rồi !
Té ra ngòai Ông vua cởi truồng và các truyện kinh điển của Nhật còn có bài viết này ... bây giờ chị mới đọc.
Tuong kien truc su dang ngoi ve nha ve cua ve toillet, ai ngo ngoi doi cmt va reply ngay! huhu, bo mac em Xanh ngoi muoi dot trong nha` nhe!
Trả lờiXóaBản Việt ngữ " Bắt trẻ đồng xanh " của Phùng Khánh là bản dịch thật tuyệt vời. Tôi không thể ngờ một ni cô ( sư Trí Hải đấy ) lại sử dụng khẩu ngữ trong trường hợp này đạt như thế. Cái cách ăn nói..."văng mạng " của Caufield không hẳn như bọn bụi đời, hay du thủ du thực, chỉ vì muốn " xả " mỗi khi muốn lật tẩy những thói dzổm đời. Và Phùng Khánh đã làm đưọc chuyện đó, bà đã chuyển tải được " hồn vía " của " The catcher of the rye " thật ngoạn mục.
Trả lờiXóa