Ô cửa mở rộng

Hồi nhỏ cháu tôi là một cô bé nhu mì từ tốn, dù bố mẹ cháu đều là dân đi Tây về, cứ là nhanh thoăn thoắt, giỏi phát sợ lên được, họ mua cho cháu một bộ cờ vua, ý hẳn muốn cháu chơi cờ cho tư duy được phát triển nhạy bén, chặt chẽ… như bố mẹ, hòng sau này sẽ thành công rực rỡ như bố mẹ.

Cũng dễ đóan là cháu tôi không thích cờ vua tí nào, cháu miễn cưỡng bày cờ, nghe bố chỉ vẽ một cách lễ phép ngao ngán. Song khi bố đứng dậy lập tức cháu tôi lại mê mải với bàn cờ, đúng ra là với những quân cờ hề hề trong một trò chơi khác hẳn, ấy là cháu tôi bày ra một thế giới rực rỡ với Vua, Hoàng hậu, hoàng tử công chúa và đội quần thần đông đúc, Vua sánh vai Hoàng Hậu, Công chúa sánh vai Hoàng tử ngồi trên ngai vàng ung dung, văn võ bá quan xếp hàng hai bên, tiến thoái khoan thai mạch lạc chứ không chạy cuống queo xiên xéo rồi gõ chân côm cốp như cờ, tôi nhìn cháu tôi chơi mà phục lăn, rõ ràng cái triều đình của cháu tôi sinh động và nhân văn hơn hẳn, cháu tôi phủ phục xuống ngang mặt với đức vua, khi thì dịu dàng thuyết phục Vua cha cho Công chúa kết hôn cùng Hoàng tử láng giềng, khi thì hớn hở thông báo “Đức vua Santan tưng bừng mở tiệc cưới, thánh thượng ngồi bên Hoàng hậu xinh tươi…..”

Hề hề, tôi thì khác gì cháu tôi, từng ấy năm cố sống cố chết đi học tiếng Anh tôi chả thu lượm được gì ngòai những truyện ngắn dịch mẫu trong sách giáo khoa English for today, những truyện ngắn, bài thơ trong bộ sách này gây ấn tượng đặc biệt với tôi và tôi lờ tịt phần English, chỉ chúi mũi đọc truyện. Và nhớ đến tận bây giờ, khổ thế, tiếng Anh thì tịch không nhớ chữ nào.

Gần đây xung quanh tôi sự ảo huyền giăng ghê quá, ảo tung chảo, như các bạn tin tin nói, thành ra tôi muốn kể cho các bạn (và cháu tôi) cái truyện tôi đọc được cách đây dễ cũng hơn 30 năm, hồi mà cháu tôi thì mê say bên bàn cờ vua và dì nó thì cắm cúi vào cuốn 6 (nghĩa là cuốn chót đấy hí hí) bộ English for today, ha ha, không biết hồi ấy có ai nhìn thấy mà hết vía về cái sự uyên bác tót vời của hai dì cháu tôi không :)

Truyện kể về một ông khách nọ ghé thăm nhà kia, ngồi trong phòng khách có khung cửa lớn rộng mở nhìn ra đồng cỏ ven rừng, cô cháu của bà chủ nhà tiếp chuyện ông và hé lộ cho ông nghe về tấn thảm kịch của gia đình, cô bé kể rằng sau khi chồng và mấy người em trai đi săn vịt trời bị sa lầy chết trong đầm thì bà chủ nhà trở nên quẫn trí, lúc nào cũng mở rộng cửa –dù đang là những ngày mùa đông - để mong một ngày chồng và các em sẽ trở về, cô bé hy vọng ông khách không tỏ ra ngạc nhiên nếu bà chủ nhà kể về những người đã chết như là họ vẫn còn sống và sắp bước vào từ khung cửa mở rộng kia. Ông khách là một người vốn dĩ yếu thần kinh đã thực sự sợ hãi khi bà chủ nhà bước vào phòng, tươi cười kể bà đang chờ chồng và các em đi săn sắp về ”họ rất vui tính và thể nào cũng hát rống lên cho mà xem” bà ta vui vẻ nói và không ngừng dõi ra cửa, ông khách sợ đến mức ù cả tai, không còn nghe được bà chủ nói gì nữa, ngoảnh lại cầu cứu cô bé cháu ông ta kinh ngạc thấy cô bé đang trợn tròn mắt nhìn ra cửa, mặt tái mét và môi run bắn, ông khách quay theo hướng nhìn của cô và ông sợ phát điên khi thấy bốn người đàn ông mặc đồ đi săn cùng đàn chó săn đang từ từ tiến vào khung cửa, ông khách thét lên và cuống cuồng chạy vọt ra cửa sau, vừa chạy vừa la hét như hóa dại.

Thế rồi bà cô của cô bé và mấy người đàn ông vừa bước vào phòng ngạc nhiên hết sức, họ hỏi cô bé ”ông ta bị sao thế?” cô bé con thản nhiên đáp: chắc là ông ấy sợ chó đấy, ông ấy vừa kể là có lần ông ta đi đêm bị một đàn chó đuổi chạy đến tận nghĩa địa, ông ta phải nhảy xuống một cái huyệt và đàn chó nhe nanh gầm gừ suốt đến sáng trên miệng huyệt.

He he, các bác Giò chắc biết thừa truyện tôi kể chính là truyện ngắn trứ danh The Open Window của Hector Hugh Munro (Saki), dĩ nhiên tôi tóm tắt lại theo kiểu “dì kể cháu nghe”, vấn đề ở đây là sau khi kể tôi cũng có lật sách ra xem lại và không khỏi cười tủm thấy rằng người ta có thể nhớ được gì ở một truyện ngắn đọc ba mươi năm trước đây, nghĩa là một truyện ngắn đích thực nên thế nào nhỉ để sau 30 năm, người ta vẫn không đi ra khỏi tầm tay níu của truyện... (đến đây chị so nhà ta trở nên mơ màng ;p ;p )

(bản dịch trên mạng ở đây, còn ở EFT thì do Lê Bá Kông dịch, theo tôi hay hơn một chút)